Σαφές μήνυμα αμφισβήτησης της νομιμότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου έστειλαν πέντε χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με κοινή δήλωση που παρουσίασε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξέφρασαν την αντίθεσή τους στη συμφωνία που υπέγραψαν η Τουρκία και η Λιβύη το 2019 για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.
Η νέα διπλωματική παρέμβαση έρχεται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το συγκεκριμένο μνημόνιο, εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο επίκεντρο το Διεθνές Δίκαιο
Σύμφωνα με την κοινή τοποθέτηση, η συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης δεν μπορεί να δημιουργήσει νόμιμα δικαιώματα εις βάρος άλλων κρατών, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τη γεωγραφία της περιοχής και τα δικαιώματα των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Οι συμμετέχοντες υποστηρίζουν ότι η πρόσφατη κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα και επαναλαμβάνουν ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες.
Παράλληλα, επισημαίνουν πως η οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και τους αναγνωρισμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.
Ανοιχτός ο δρόμος του διαλόγου με τη Λιβύη
Παρά τις έντονες διαφωνίες για το μνημόνιο, η ελληνική πλευρά επαναβεβαίωσε την πρόθεσή της να συνεχίσει τις συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Στην κοινή δήλωση υπογραμμίζεται επίσης η σημασία της πολιτικής σταθερότητας στη Λιβύη, καθώς και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών της Μεσογείου.
Η παρέμβαση στον ΟΗΕ αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση της διαφωνίας γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με την Ελλάδα να επιδιώκει τη διπλωματική αντιμετώπιση του ζητήματος μέσα από πολυμερείς πρωτοβουλίες και την επίκληση του Διεθνούς Δικαίου.

